parallax background

درس15 کنترل عفونت – عوامل ضدعفونی کننده دست ها

بهداشت دست
درس14 کنترل عفونت – نقش بهداشت دست در کنترل عفونت های دندانپزشکی
ژوئن 26, 2018
وسایل حفاظت شخصی
درس16 کنترل عفونت – وسایل حفاظت شخصی در دندانپزشکی مانند ماسک محافظ چشم و شیلد
جولای 7, 2018
عنوان درس
درس15 کنترل عفونت – عوامل ضدعفونی کننده دست ها
اهداف آموزشی
شما با فراگیری این درس با موضوعات مرتبط با بهداشت دست آشنا می شوید که مهمترین آنها عبارتند از: انواع مواد ضدعفونی کننده مانند صابون های آنتی باکتریال و ژل های الکلی
قابل استفاده برای
دندانپزشکان عمومی، متخصصین دندانپزشکی، دانشجویان دندانپزشکی، متصدیان لابراتوارهای دندانپزشکی، دستیاران دندانپزشکی، کارکنان اداری دندانپزشکی
منابعی برای مطالعه بیشتر
https://www.cdc.gov https://www.cdc.gov/mmwr/PDF/rr/rr5116.pdf
آزمون پایانی
به زودی اضافه می شود.

عوامل ضدعفونی کننده دست ها

برای انتخاب مناسب ترین عامل ضدعفونی کننده باید چند فاکتور را در نظر داشت. 

اولین فاکتور ویژگی های عملی هر محصول است مانند طیف باکتری هایی که بر آنها تاثیر گذار است و ماندگاری این تأثیر.

سایر فاکتورها شامل موارد زیر می شوند: سیستم خرید و دریافت محصول، قیمت محصولات و خدمات و پشتیبانی پس از فروش. 

چون پذیرش کارکنان بهداشتی نقش مهمی در رعایت پروتکلهای بهداشت دست دارد نیازها و نظرات کارکنان دندانپزشکی باید مورد توجه قرار بگیرد که برخی از آنها شامل این موارد هستند:

حساسیت نسبت به مواد شیمیایی، بیماری های پوستی پس از استفاده های مکرر از این محصولات، سازگاری این محصولات با لوسیون هایی که کارکنان استفاده می کنند، بوی بد محصولات. 

بحث درباره ترکیبات مورد استفاده در محصولات ضد عفونی کننده از حیطه و حوصله این  مقاله بیرون است اما کارکنان دندانپزشکی می‌توانند (با توجه به ترکیبات نوشته شده بر روی قوطی هر محصول) یکی از محصولات موجود در بازار را برای ضدعفونی دست ها موقع اجرای درمان های جراحی و غیر جراحی انتخاب کنند.


نگهداری و نحوه برداشتن از محصولات بهداشت دست

محصولاتی که برای شستشوی دست استفاده می شوند از جمله صابون های غیر ضدعفونی کننده و محصولات ضدعفونی کننده ممکن است بر اثر نگهداری و یا استفاده نادرست دچار آلودگی و رشد میکروب شوند.

محصولات مایع باید در ظروف دربسته نگهداری شوند و ظروف آنها باید یا یکبار مصرف باشند و یا اینکه قبل از پر کردن مجدد، به دقت شستشو و خشک شوند.

به قوطی هایی که کاملا خالی نشده اند نباید صابون مایع جدید اضافه کرد چون ممکن است باعث آلودگی میکروبی آنها شود. هر محصول را بر اساس توصیه های شرکت سازنده نگهداری کرده و از آن بردارید و استفاده کنید.

لوسیون ها

اولین سد در برابر عفونت و انتقال عوامل بیماری زا، پوست سالم و بدون خراش است.

شستشوی مکرر دستها با صابون ها و عوامل ضد عفونی کننده ممکن است باعث ایجاد بیماریهای مزمن پوستی در کارکنان دندانپزشکی شود.

هرگونه آسیب به پوست دست باعث تغییر در باکتری های ساکن پوست دست و تشکیل کلنی های استافیلوکوکی و باکتری های گرم منفی می شود.

میزان تحریک پوستی دترجنت ها کم و زیاد است و یکسان نیست و با اضافه کردن امولینت (Emollient) یا نرم کننده کاهش می یابد.

استفاده از لوسیون ها برای کم کردن خشکی پوست دست و تحریکات ناشی از پوشیدن دستکش توصیه می شود.

لوسیون های ساخته شده بر پایه مشتقات نفتی باعث تضعیف دستکشهای لاتکس و افزایش نفوذ پذیری آنها می شود.

به همین دلیل لوسیون هایی که دارای مشتقات نفتی و یا سایر نرم کننده های روغنی هستند را باید در پایان روز کاری استفاده کرد.

دندانپزشکان باید اطلاعات مربوط به تداخلهای احتمالی بین لوسیون‌ها، دستکش، مواد دندانپزشکی و محصولات ضد میکروبی را از کارخانه های سازنده کسب کنند.

  نقش ناخن دست ها در کنترل عفونت

اگرچه رابطه بین طول ناخن دست و عفونت زخم ها نامشخص است، کوتاهی ناخن ها مهم به نظر می‌رسد چون اکثر باکتری های ساکن پوست دست را می‌توان در زیر و یا اطراف ناخنها یافت. 

ناخن ها را باید کوتاه کرد تا کارکنان بهداشتی بتوانند زیر آنها را به خوبی تمیز کنند و باعث پارگی دستکش نشوند. ناخن بلند چه مصنوعی و چه طبیعی، پوشیدن دستکش را مشکل می کند و احتمال پاره شدن آن را افزایش می دهد.

 مشخص شده که باکتری های گرم منفی بر روی پوست دستان افرادی که ناخن های طبیعی و یا مصنوعی بلند دارند بیشتر رشد می کنند، چه قبل و چه بعد از شستن دستها.

 گزارشات اپیدمیولوژیک مبنی بر نقش ناخن های بلند در شیوع عفونت های قارچی و باکتریایی در اتاق های عمل و ICU وجود دارد. ‏

اگر ناخن ها کوتاه باشند پالیش کردن ناخن طبیعی باعث افزایش تعداد باکتری ها  به دلیل انتقال از پوست اطراف ناخن به زیر ناخن نمی شود  اما با این حال باید دقت داشت که  ذرات بسیار ریزی که از ناخن پالیش شده جدا می شود مملو از باکتری است. 

جواهرآلات

 مطالعات نشان داده اند که پوستی که در زیر ناحیه حلقه انگشت قرار دارد نسبت به  سایر نقاط انگشت، کلنی باکتری بیشتری دارد.

 

در مطالعه ای که بر روی پرستاران بخش آی سی یو  انجام شد مشاهده کردند که حلقه انگشت در انتقال باسیل های گرم منفی و استافیلوکوکوس اورئوس فاکتور مهمی محسوب می شود و تعداد این ارگانیسم ها با تعداد حلقه های استفاده شده رابطه مستقیم دارد. 

با این حال در دو مطالعه مشخص شد که تعداد کلنی باکتری های دستان افراد دارای حلقه و بدون حلقه، پس از شستشوی دستها مشابه هم هستند. اینکه آیا استفاده از حلقه توسط کارکنان بهداشتی باعث افزایش احتمال انتقال پاتوژن‌ها می‌شود نامشخص است و به انجام تحقیقات بیشتری نیاز دارد.

 از طرف دیگر باید توجه داشت که استفاده از حلقه و یا ناخن های تزئینی پوشیدن دستکش را مشکل‌ترکرده، ممکن است باعث پارگی دستکش شود. در کل استفاده از جواهرآلات نباید در استفاده از دستکش اشکال یا مشکل ایجاد کند (مثلاً فرد مجبور نشود که  از دستکش بزرگتری استفاده کند و یا اینکه باعث سوراخ شدن و یا پارگی دستکش شود).

برگشت به درس قبلی : درس14 کنترل عفونت – نقش بهداشت دست در کنترل عفونت های دندانپزشکی

ورود به درس بعدی : درس16 کنترل عفونت – وسایل حفاظت شخصی در دندانپزشکی مانند ماسک محافظ چشم و شیلد

برگشت به صفحه اصلی درس کنترل عفونت دندانپزشکی