parallax background

درس20 کنترل عفونت – اتاق استریلیزاسیون (CSR)

وسایل دندانپزشکی
درس19 کنترل عفونت – استریلیزاسیون و ضدعفونی کردن وسایل دندانپزشکی
جولای 17, 2018
روکش دندان
درس12 دستیاری دندانپزشکی- روکش دندان و بریج
آگوست 26, 2018
عنوان درس
درس20 کنترل عفونت - اتاق استریلیزاسیون (CSR)
اهداف آموزشی
شما با فراگیری این درس با کارهای متفاوتی که در اتاق استریلیزاسیون انجام می شود و همچنین با نواحی مختلف آن آشنا می شوید.
قابل استفاده برای
دندانپزشکان عمومی، متخصصین دندانپزشکی، دانشجویان دندانپزشکی، متصدیان لابراتوارهای دندانپزشکی، دستیاران دندانپزشکی، کارکنان اداری دندانپزشکی
منابعی برای مطالعه بیشتر
آزمون پایانی
به زودی اضافه می شود.

اتاق استریلیزاسیون که از آن به عنوان ناحیه آماده سازی وسایل (Instrument Processing Area) نیز نام برده می شود جایی است که راحت تر می توان کیفیت را کنترل کرد و از استریل بودن وسایل مطمئن شد.

اتاق استریلیزاسیون باید به چند ناحیه تقسیم شود و هر یک از فرایندهای زیر در ناحیه مربوطه انجام شود ۱) دریافت، تمیز کاری، و رفع آلودگی (2 آماده سازی و بسته بندی 3) استریلیزاسیون  ۴) ذخیره سازی.

ایده آل این است که هر ناحیه به وسیله پارتیشن از سایر نواحی جدا شود تا علاوه بر کنترل رفت و آمد از گسترش آلودگی هایی که در هر بخش ممکن است ایجاد شود پیشگیری گردد.

 در جایی که این جداسازی به صورت فیزیکی امکان پذیر نیست در صورتیکه کارکنان دندانپزشکی آموزش لازم را دیده باشند می توانند با تمهیداتی از آلوده شدن نواحی تمیز جلوگیری کنند البته به شرطی که فضای کافی برای کارهایی که قرار است انجام شود وجود داشته باشد.

دریافت، تمیز کاری، و رفع آلودگی (Receiving, Cleaning, and Decontamination)

وسایل و تجهیزات چند بار مصرف تنها در یک ناحیه از اتاق استریلیزاسیون  باید دریافت، تمیز کاری و رفع آلودگی شوند. قبل از فرایندهای ضدعفونی و استریلیزاسیون باید تمام وسایل تمیز و پاک شوند که شامل حذف تمام دبری ها و آلودگی های آلی و معدنی است. 

برای حذف آلودگی ها می توان از برس آغشته به سورفاکتانت و یا مواد پاک کننده استفاده کرد و یا از دستگاه های خودکار مانند تمیز کننده های اولتراسونیک یا دستگاه شوینده-ضدعفونی کننده که از مواد شیمیایی استفاده می کنند کمک گرفت. 

در صورتی که دبریها از روی وسایل حذف نشوند فرآیند ضدعفونی و استریلیزاسیون دچار اختلال خواهد شد. بعد از شستشوی وسایل لازم است آنها را با آب شستشو داد تا باقیمانده مواد پاک کننده از روی آنها حذف شود. 

تا حد ممکن باید از ترشحات ایجاد شده حین کار و گسترش آنها به اطراف جلوگیری به عمل آید.

نکته مهم: تا قبل از پایان فرآیند ضدعفونی یا استریلیزاسیون باید وسایل را آلوده فرض کرد.

در انتخاب روش تمیز کاری وسایل باید این موارد در نظر گرفته شوند

1) کارایی روش، نحوه انجام آن، و نوع وسایل

2)  صدمه ندیدن وسایلی که باید تمیز شوند

3) ریسک انتقال عفونت به کارکنان مطب.

 

چنانچه نمی توان وسایل را بلافاصله پس از آلودگی شستشو و تمیز کرد، وسایل باید در یک ظرف مقاوم قرار گیرند و در آب غوطه ور شوند و ضدعفونی کننده، دتر جنت و یا تمیز کننده های آنزیمی به آب اضافه گردد. اگر از زنگ زدگی وسایل نگران هستید لااقل 10 دقیقه قبل از شستشو وسایل را در آب غوطه ور کنید.

استفاده از مایعات استریل کننده و یا ضدعفونی کننده قوی مانند گلوتارآلدهید به جای آب توصیه نمی شود.

 

از برس های با دسته بلند موقع تمیز کردن وسایل استفاده شود تا دست تمیز کننده با وسایل نوک تیز تماس پیدا نکند. توصیه دیگر این است که کارکنان مطب باید از دستکش ضخیم موقع تمیز کردن وسایل استفاده کنند.

کارکنان نباید دست خود را داخل مایعاتی که وسایل نوک تیز در آن غوطه ور است وارد کنند و برای بیرون آوردن وسایل از درون آب از ظروفی که دارای صافی هستند استفاده شود. چون احتمال پراکندگی ترشحات وجود دارد استفاده از ماسک محافظ چشم، شیلد، گان یا روپوش الزامی است.

آماده سازی و بسته بندی (Preparation and Packaging)

در بخش دیگری از اتاق استریلیزاسیون لازم است وسایلی که در ناحیه قبلی تمیز شده اند، در ابتدا به دقت بررسی شوند تا اگر آلودگی‌ و یا لکه بر روی آنها وجود دارد به بخش تمیزکاری منتقل شوند. سپس وسایل بسته بندی شده، درون سینی های اتوکلاو قرار داده می شوند و با استفاده از تری  مخصوص به درون مخزن  اتوکلاو بارگذاری می شوند.

باید دقت شود وسایل لولادار مانند فورسپس و قیچی  باز شوند (و از فضای ایجاد شده برای قرار دادن وسایل کوچک تر در بین دستگیره های آنها استفاده شود.

وسایل را نباید بر روی هم قرار داد تا عامل استریل کننده که حرارت و بخار آب هستند در بین وسایل نفوذ کنند. بر روی کف سینی یک عدد دستمال کاغذی حداقل دو لایه قرار می دهند تا بین وسایل و کف سینی فضای کافی برای چرخش حرارت و بخار آب فراهم شود.

 درون هر یک از بسته ها باید اندیکاتور کلاس ۶ گذاشته شود. بعلاوه اگر اندیکاتور قرار داده شده درون بسته ها را از بیرون نمیتوان دید، از نوار چسب اندیکاتور بر روی بسته ها چسبانده شود. 

برای وسایلی که بسته بندی نمی شوند حداقل یک اندیکاتور بر روی سینی مربوطه قرار داده شود. کارکنان دندانپزشکی باید به دستورالعمل کارخانه سازنده در باره نحوه قرار گیری اندیکاتور توجه کنند. 

برای ذخیره سازی وسایل مهم  و نیمه مهم باید آنها را بسته بندی کرد و یا درون کاست های مخصوص قرار داد تا در مدتی که استفاده نمی شوند استریل باقی بمانند.

بسته بندی وسایل درون  کاغذ، قرار دادن آنها درون کاست و یا پیچاندن آنها درون پارچه علاوه بر اینکه مانع از نفوذ عوامل استریل کننده به داخل نمی شود، باعث ماندگاری استریلیزاسیون در زمان ذخیره سازی می گردد.

لازم به ذکر است که روش های بسته بندی بر اساس نوع استریلیزاسیون طراحی می گردند.

برگشت به درس قبلی : درس19 کنترل عفونت – استریلیزاسیون و ضدعفونی کردن وسایل دندانپزشکی

ورود به درس بعدی : درس 21

برگشت به صفحه اصلی درس کنترل عفونت دندانپزشکی